Beth yw LAF?

 

Beth yw LAF?

Llwyfan yw Llenyddiaeth ar Draws Ffiniau ar gyfer datblygu deialog rhyng-ddiwylliannol ar draws Ewrop a thu hwnt trwy lenyddiaeth a chyfieithu.

Trefnir gweithgareddau a phrosiectau sy’n annog cydweithio rhyngwladol, i ddenu sylw at lenyddiaethau llai adnabyddus, i fonitro’r maes ac annog trafodaeth bolisi.

Degawd o Lenyddiaeth ar Daith 

Sefydlwyd LAF yng Nghymru yn 2001 ac yn ystod ei ddegawd cyntaf daeth yn rhan annatod o’r gymdeithas lenyddol Ewropeaidd. Ceir nifer fawr o sefydliadau yn Ewrop yn cynnig cefnogaeth i awduron, cyfieithwyr a chyhoeddwyr. Prif nod LAF yw cyfrannu at greu hinsawdd lle gall llenyddiaethau a chyfieithiadau o safon ffynnu heb i rwystrau strwythurol amharu ar ddarllenwyr a chynulleidfaoedd.  Gall y rhwystrau hynny fod yn rhwystrau masnachol, ieithyddol, economaidd-gymdeithasol, yn rhwystrau  gwleidyddol neu rwystrau sy’n deillio o ragfarn.

Creir a rhenir adnoddau sy’n caniatáu i awduron a chyfieithwyr deithio, ac sy’n hwyluso cydweithio ar draws y celfyddydau.  Galluoga hyn iddynt gyfrannu at amrywiaeth yr ecosystem ddiwylliannol maent yn rhan ohoni. Mae’n ecosystem sydd angen ei deall, ei gwerthfawrogi, ei hamddiffyn a’i chynnal.

Mae LAF wedi dilyn ei amcanion i’r eithaf, ac yn gofalu cysylltu gweithgaredd celfyddydol gyda thrafodaeth bolisi yn ogystal ag ystyried y newidiadau anorfod ym meysydd llenyddiaeth a chyhoeddi.  Fel catalydd i gysylltiadau newydd a chydweithredu, mae wedi ysgogi a hyrwyddo nifer o brosiectau sydd, erbyn hyn, yn medru dal eu tir eu hunain, tra’n bartneriaid cryf mewn cylchoedd llenyddol sy’n prysur ehangu y tu hwnt i ffiniau Ewrop tuag at y Dwyrain Canol, De Môr y Canoldir a De Asia. Ffrwyth yr ymdrechion hyn yw  digwyddiadau, teithiau, trafodaethau, seminarau, cyhoeddiadau – a miloedd o gyfieithiadau.

Mae LAF yn fan cyswllt i unigolion a sefydliadau;  mae’n rhyngwyneb i’r gymdeithas sifil o fudiadau anllywodraethol ar y nail law ac, ar y llall arall, cyrff llywodraethol a sefydliadau sy’n cefnogi digwyddiadau celfyddydol ar lefel genedlaethol ac Ewropeaidd. Nid adnodd yn unig ydyw, ond cymuned a rhwydwaith o bobl sy’n galluogi syniadau i droi’n ddigwyddiadau ac sy’n anfon y digwyddiadau hyn led led y byd.

Ein hamcanion

Ein prif amcanion yw:

  • cynyddu deialog rhyng-ddiwylliannol a hybu, trwy gyfnewid llenyddol a chyfieithu, dealltwriaeth ddyfnach o’r amrywiaeth o fewn Ewrop yn ogystal â’r hyn sy’n gyffredin rhyngom;
  • datblygu modelau o gydweithio amlochrog, rhyngwladol ar brosiectau sy’n creu, gwasgaru a chyflwyno llenyddiaeth Ewropeaidd o onglau gwahanol; hynny tra’n cyfeirio at y rôl ganolog sydd gan ddiwylliant i’w chwarae mewn datblygu cymdeithasol;
  • meithrin cyfraniad y sector annibynnol mewn digwyddiadau diwylliannol rhyngwladol ac wrth ddatblygu polisi.  Gwnawn hwn trwy greu cyfleoedd i gasglu gwybodaeth a rhwydweithio i’r sectorau llenyddol, cyfieithu a chyhoeddi.

Ein hamcanion strategaethol ar gyfer y pum mlynedd nesaf, hyd 2018, yw:

  1. Cadarnhau rôl Llenyddiaeth ar Draws Ffiniau fel llwyfan, man cyfarfod ac adnodd, drwy ehangu’r nifer a’r math o bartneriaid sy’n rhan ohono.  Hoffem hefyd hwyluso’r cyfleoedd rhwydweithio rhwng sefydliadau ac unigolion proffesiynol – yn arbennig o fewn fframwaith ehangach y gymdogaeth Ewropeaidd a gwledydd y tu allan i Ewrop gyda ffocws penodol ar Fôr y Canoldir.
  2. Cyfrannu at drafodaethau Ewropeaidd a rhyngwladol ar bolisïau a gweithredoedd diwylliannol.  Gwnawn hwn trwy waith ymchwil ym meysydd llyfrau, llenyddiaeth a chyfieithu a chynnig gwybodaeth ac arbenigedd i sawl fforwm rhyngwladol. Cyhoeddir canlyniadau’r ymchwil ar-lein ar ffurf arolygon, astudiaethau ac adroddiadau.
  3. Datblygu deialog rhyng-ddiwylliannol o fewn Ewrop trwy lenyddiaeth.  Cyflwyno llenyddiaeth Ewropeaidd y tu allan i Ewrop. Creu cysylltiadau cynaliadwy rhwng sefydliadau a rhwydweithiau llenyddol o fewn Ewrop a thu hwnt (gan weithio gyda ffeiriau llyfrau, gwyliau, cymdeithasau, sefydliadau a chyhoeddwyr unigol). Datblygu cyfleoedd cyfnewid a gweithgareddau sy’n cryfhau’r cysylltiad rhwng dau begwn ardal Môr y Canoldir, wrth ysgogi a chynorthwyo llenyddiaethau ‘llai’ Ewrop i gymryd rhan yng ngweithgareddau’r brif ffrwd.
  4. Annog ffyrdd newydd o fynegiant artistig trwy ddulliau cydweithio rhyngddisgyblaethol yn ymwneud â llenyddiaeth a chyfieithu. Archwilio, hefyd, y rôl ganolog sydd gan ddiwylliant mewn datblygiadau cymdeithasol a democrataidd trwy brosiectau sy’n archwilio a thrafod ein hunaniaeth a’n dyfodol Ewropeaidd.
  5. Datblygu ac ehangu cynulleidfaoedd sy’n ymddiddori mewn cyfieithu llenyddol. Codi ymwybyddiaeth o bwysigrwydd cyfieithu llenyddol.  Gwnawn hynny trwy gynyddu cylchrediad rhyngwladol llenyddiaeth a chyd-gysylltu llenyddiaethau trwy gynhyrchu, cyhoeddi, dosrannu, cyflwyno, hyrwyddo ac adolygu gwaith llenyddol a pherfformiadau llenyddol, yn arbennig trwy’r cyfryngau digidol newydd ac wrth ysgogi trafodaethau am gyfieithu.
  6. Creu cyfleoedd rhyngwladol er mwyn casglu gwybodaeth ac annog datblygu proffesiynol i sefydliadau ac unigolion sy’n gweithio yn y maes cyfieithu llenyddol. Bwriadwn wneud hyn trwy drefnu hyfforddiant tymor byr a digwyddiadau rhwydweithio, gan gynnwys hyfforddiant i gyfieithwyr – yn arbennig i gyfieithwyr ieithoedd ‘llai’ a’r rhai sy’n cyfieithu rhwng ieithoedd Ewropeaidd a ieithoedd y tu hwnt i Ewrop.

Ein gwaith

  • Trefnu gweithgareddau a phrosiectau sy’n creu cyfleoedd i gyfarfod â chysylltiadau newydd rhyngwladol ac ysgogi cyd-weithio llenyddol trwy gyfieithu.
  • Monitro, ymchwilio, herio a thrafod polisi ym maes llenyddiaeth a chyfieithu ar draws Ewrop.
  • Trefnu cynadleddau, cyfarfodydd a gweithdai rhyngwladol ym maes llenyddiaeth –  cyfleoedd gwych i rwydweithio, ymgynghori, a datblygu’n broffesiynol.
  • Cydweithiwn gyda ffeiriau llyfrau rhyngwladol, lleoliadau llenyddol a gwyliau gan gynghori ar raglenni proffesiynol, darpariaeth i’r cyhoedd a datblygu cynulleidfaoedd ar gyfer cyfieithiadau llenyddol.
  • Cyhoeddwn gyfieithiadau llenyddol mewn print ac yn ddigidol, mewn cydweithrediad â chyhoeddwyr profiadol.  Ein cyhoeddiad mwyaf blaenllaw yw’r cyfnodolyn tair-ieithog Transcript Review  –  adolygiad digidol Ewropeaidd o lenyddiaeth byd.

Gweler restr o’n holl weithgareddau a’n prosiectau – ar gael yn Saesneg yn unig.

Pwy yw pwy

Mae ein cartref yn Sefydliad Mercator ar gyfer y Cyfryngau, Ieithoedd a Diwylliant ym Mhrifysgol Aberystwyth ac o ganlyniad yn rhan o’r athrofa newydd ar gyfer Llenyddiaeth, Ieithoedd a’r Celfyddydau Creadigol a fydd yn dechrau gweithredu o fis Medi 2013 ymlaen. Yn ogystal â’n pencadlys yn Aberystwyth, mae gennym staff a chydweithwyr sy’n byw mewn amryw leoliadau ym Mhrydain, Ffrainc a’r Almaen.

Rydym yn gysylltiedig â’r byd llenyddol yng Nghymru trwy ein chwaer-sefydliad, Cyfnewidfa Lên Cymru.  Rydym yn gweithio  ar draws y Deyrnas Unedig yn ogystal ag ar gyfandir Ewrop a thu hwnt.  Mae gennym bartneriaethau hir dymor gyda nifer o sefydliadau cenedlaethol, yn ogystal â chwmnïau a mudiadau anllywodraethol llenyddol a diwylliannol. Cydweithiwn yn aml gyda llwyfannau a rhwydweithiau eraill.

O fewn Ewrop, mae Llenyddiaeth ar Draws Ffiniau yn aelod o Culture Action Europe – llwyfan gwleidyddol ar gyfer y celfyddydau a diwylliant. Cefnogwn yr ymgyrch we are more, a’r Civil Society Platform on Multilingualism a sefydlwyd gan y Comisiwn Ewropeaidd, a’r chwaer-raglen poliglotti4.eu.

O fewn ardal Ewro-Môr y Canoldir, rydym yn aelod o’r rhwydwaith Anna Lindh Foundation Euro-Mediterranean for the Dialogue Between Cultures, ac wedi gweithio gydag ALF ar sawl prosiect.

Yn y Deyrnas Unedig, rydym yn gysylltiedig â’r Free Word Centre yn Llundain ac yn aelod o’r rhwydwaith anffurfiol European Literature Network sy’n cyfarfod yn Europe House. Ers 2001, cefnogwyd Llenyddiaeth ar Draws Ffiniau gan raglen ddiwylliant y Comisiwn Ewropeaidd.

Darllenwch ragor am dîm LAF, ein partneriaid, ein cefnogwyr a’n noddwyr – ar gael yn Saesneg yn unig.